Παθήσεις
Βρογχοκήλη
Η διόγκωση του θυρεοειδούς αδένα: γιατί εμφανίζεται, πότε προκαλεί συμπτώματα και πότε η χειρουργική αντιμετώπιση είναι η κατάλληλη επιλογή.
Με μια ματιά: βρογχοκήλη σημαίνει μεγεθυμένος θυρεοειδής, όχι απαραίτητα κακοήθεια · συχνά οφείλεται σε πολυοζώδη αλλοίωση ή αυτοάνοση νόσο · τα συμπτώματα σχετίζονται κυρίως με πίεση · η επέμβαση προτείνεται όταν υπάρχει πίεση, ύποπτο αποτέλεσμα βιοψίας ή ανεπαρκής έλεγχος της λειτουργίας.
Τι είναι η βρογχοκήλη
Βρογχοκήλη ονομάζεται η διόγκωση του θυρεοειδούς αδένα, ανεξάρτητα από την αιτία που την προκαλεί. Η διόγκωση μπορεί να είναι διάχυτη — ο αδένας μεγαλώνει ομοιόμορφα — ή οζώδης, όταν αναπτύσσονται ένας ή περισσότεροι όζοι μέσα σε έναν μεγεθυμένο αδένα.
Η βρογχοκήλη δεν ταυτίζεται με κακοήθεια. Στις περισσότερες περιπτώσεις είναι καλοήθης, αλλά η αξιολόγησή της είναι απαραίτητη γιατί μπορεί να συνοδεύεται από διαταραχή της λειτουργίας του αδένα ή από όζους που χρειάζονται έλεγχο.
Αίτια και μορφές
Οι συχνότερες αιτίες είναι:
- Πολυοζώδης βρογχοκήλη: η πιο συχνή μορφή στους ενήλικες, με πολλαπλούς όζους και σταδιακή αύξηση του αδένα.
- Αυτοάνοσα νοσήματα: χρόνια θυρεοειδίτιδα Hashimoto ή νόσος Graves, που μπορεί να συνοδεύονται από διόγκωση.
- Ανεπάρκεια ιωδίου: σπάνια σήμερα στην Ελλάδα, αλλά σημαντική αιτία σε άλλες περιοχές του κόσμου.
- Φάρμακα και άλλοι παράγοντες: ορισμένα φάρμακα, το κάπνισμα και κληρονομικοί παράγοντες μπορούν να συμβάλουν.
Ανάλογα με τη λειτουργία του αδένα, η βρογχοκήλη χαρακτηρίζεται ευθυρεοειδική (φυσιολογικές ορμόνες), υπερθυρεοειδική ή υποθυρεοειδική. Η διάκριση αυτή είναι καθοριστική για τη θεραπευτική στρατηγική, γιατί μια βρογχοκήλη μπορεί να χρειάζεται αντιμετώπιση της λειτουργικής διαταραχής και όχι μόνο του μεγέθους.
Συμπτώματα
Πολλές βρογχοκήλες ανακαλύπτονται τυχαία, χωρίς συμπτώματα. Όταν η διόγκωση γίνει σημαντική, μπορεί να προκαλέσει:
- Αίσθημα πίεσης ή βάρους στον λαιμό
- Δυσκολία στην κατάποση, ειδικά με στερεές τροφές
- Δύσπνοια ή αίσθημα «σφιξίματος», ιδιαίτερα όταν ο αδένας επεκτείνεται προς τον θώρακα
- Βραχνάδα ή αλλαγή της φωνής
- Ορατή διόγκωση ή ασυμμετρία του τραχήλου
Σε περιπτώσεις υπερλειτουργίας μπορεί να συνυπάρχουν ταχυκαρδία, απώλεια βάρους, τρόμος, εφίδρωση και δυσανεξία στη ζέστη. Σε υπολειτουργία μπορεί να εμφανιστούν κόπωση, αύξηση βάρους, ξηροδερμία και δυσκοιλιότητα.
Πώς γίνεται ο έλεγχος
Η αρχική εκτίμηση περιλαμβάνει κλινική εξέταση του τραχήλου και ορμονολογικό έλεγχο, συνήθως θυρεοειδοτρόπο ορμόνη και ελεύθερες θυρεοειδικές ορμόνες όταν χρειάζεται. Το υπερηχογράφημα αποτυπώνει το μέγεθος, τη σύσταση και τους όζους του αδένα και ελέγχει τους λεμφαδένες. Όταν υπάρχουν όζοι με ύποπτα χαρακτηριστικά, γίνεται παρακέντηση με λεπτή βελόνα.
Σε μεγάλες ή ενδοθωρακικές βρογχοκήλες μπορεί να ζητηθεί αξονική ή μαγνητική τομογραφία, ώστε να αποτυπωθεί η έκταση προς το μεσοθωράκιο και η σχέση με τις γύρω δομές. Σε υπερθυρεοειδισμό ή αυτονομία προτιμάται αξονική χωρίς ενδοφλέβιο ιωδιούχο σκιαγραφικό, γιατί το ιώδιο μπορεί να επιβαρύνει τη θυρεοειδική λειτουργία ή να καθυστερήσει ενδεχόμενη θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο. Ο έλεγχος της αναπνοής και της φωνής βοηθά να εκτιμηθεί ο βαθμός πίεσης.
Πότε προτείνεται επέμβαση
Δεν χειρουργείται κάθε βρογχοκήλη. Η επέμβαση προτείνεται όταν:
- Υπάρχουν συμπτώματα πίεσης (δυσφαγία, δύσπνοια, βραχνάδα)
- Η διόγκωση επεκτείνεται στο μεσοθωράκιο ή αυξάνεται σταδιακά
- Υπάρχει ύποπτο ή κακόηθες αποτέλεσμα βιοψίας
- Ο υπερθυρεοειδισμός δεν ελέγχεται επαρκώς με φαρμακευτική αγωγή ή άλλες θεραπείες
- Υπάρχει σημαντικό αισθητικό πρόβλημα για τον ασθενή
Αντίθετα, μια μικρή ευθυρεοειδική βρογχοκήλη χωρίς πίεση και χωρίς ύποπτους όζους μπορεί να παρακολουθείται με κλινική εξέταση και υπερηχογράφημα σε τακτά διαστήματα.
Η επέμβαση
Η επέμβαση γίνεται υπό γενική αναισθησία. Στις περισσότερες περιπτώσεις αφαιρείται ολόκληρος ο αδένας ή σχεδόν ολόκληρος, ώστε να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά η διόγκωση και να μειωθεί η πιθανότητα υποτροπής. Όταν η διόγκωση περιορίζεται αυστηρά στον έναν λοβό, μπορεί να επιλεγεί λοβεκτομή. Κατά τη διάρκεια της επέμβασης ελέγχονται και προστατεύονται το παλίνδρομο λαρυγγικό νεύρο και οι παραθυρεοειδείς αδένες.
Σε ενδοθωρακικές βρογχοκήλες μπορεί να χρειαστεί ειδικός χειρισμός για την ανάσυρση του αδένα από το μεσοθωράκιο. Η προεγχειρητική απεικόνιση βοηθά στον σχεδιασμό της επέμβασης. Λεπτομέρειες για τις τεχνικές υπάρχουν στη σελίδα χειρουργική θυρεοειδούς.
Ανάρρωση και παρακολούθηση
Μετά την επέμβαση ελέγχονται η φωνή, το ασβέστιο και η θυρεοειδική λειτουργία. Όταν αφαιρείται ολόκληρος ο αδένας, χορηγείται θυρεοειδική ορμόνη και η δόση προσαρμόζεται με εργαστηριακό έλεγχο. Η επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες γίνεται σταδιακά, ανάλογα με την έκταση της επέμβασης.
Πού γίνεται η αντιμετώπιση
Οι επεμβάσεις πραγματοποιούνται στο νοσοκομείο Υγεία στο Μαρούσι, με δυνατότητα συνεργασίας και με το Μητέρα και τη Βιοκλινική. Το ιατρείο βρίσκεται στην Ερυθρού Σταυρού 9, 3ος όροφος, στο κέντρο του Αμαρουσίου.
Συχνές ερωτήσεις
Είναι πάντα καρκίνος η βρογχοκήλη;
Όχι. Η πλειονότητα των βρογχοκηλών είναι καλοήθεις. Ο έλεγχος γίνεται για να εντοπιστούν τυχόν ύποπτοι όζοι και να εκτιμηθεί η λειτουργία του αδένα.
Μπορεί να αντιμετωπιστεί χωρίς επέμβαση;
Ναι, όταν δεν υπάρχει πίεση, ύποπτο αποτέλεσμα βιοψίας ή ανεξέλεγκτη λειτουργική διαταραχή. Στις περιπτώσεις αυτές αρκεί παρακολούθηση με κλινική εξέταση και υπερηχογράφημα.
Χρειάζεται φαρμακευτική αγωγή πριν από την επέμβαση;
Εξαρτάται από τη λειτουργία του θυρεοειδούς. Σε υπερθυρεοειδισμό απαιτείται προετοιμασία ώστε οι ορμόνες να ελεγχθούν πριν από τη χειρουργική επέμβαση.
Οι παραπάνω πληροφορίες είναι γενικές. Η διάγνωση και η θεραπεία αποφασίζονται μόνο μετά από εξέταση.
