Μυελοειδές καρκίνωμα θυρεοειδούς: διάγνωση, επέμβαση και παρακολούθηση

Το μυελοειδές καρκίνωμα δεν προέρχεται από τα θυλακιώδη κύτταρα που παράγουν θυροξίνη, αλλά από τα κύτταρα C του θυρεοειδούς, που παράγουν καλσιτονίνη. Αυτή η διαφορά καθορίζει τη διάγνωση, την επέμβαση και την παρακολούθηση.

Τι είναι και γιατί ξεχωρίζει

Ο θυρεοειδής περιέχει δύο πληθυσμούς κυττάρων: τα θυλακιώδη κύτταρα, που παράγουν θυροξίνη, και τα κύτταρα C, που παράγουν καλσιτονίνη και συμμετέχουν στη ρύθμιση του ασβεστίου. Το μυελοειδές καρκίνωμα ξεκινά από τα κύτταρα C. Γι’ αυτό δεν συγκεντρώνει ιώδιο και δεν αντιμετωπίζεται με ραδιενεργό ιώδιο, όπως ο θηλώδης ή ο θυλακιώδης καρκίνος.

Η νόσος μπορεί να εμφανιστεί μεμονωμένα ή στο πλαίσιο κληρονομικών συνδρόμων, όπως το MEN 2A και το MEN 2B. Ένα ποσοστό περιπτώσεων που φαίνονται μεμονωμένες κρύβει κληρονομική μετάλλαξη. Γι’ αυτό ο έλεγχος του γονιδίου RET γίνεται σε όλους τους ασθενείς, ανεξάρτητα από το οικογενειακό ιστορικό.

Πώς τίθεται η διάγνωση

Η παρακέντηση με λεπτή βελόνα θέτει συχνά τη διάγνωση, ιδιαίτερα όταν συνδυάζεται με ειδική χρώση για καλσιτονίνη. Σε κάθε υποψία μυελοειδούς καρκινώματος μετρώνται στο αίμα η καλσιτονίνη και το καρκινοεμβρυϊκό αντιγόνο, ελέγχεται το ασβέστιο και γίνεται ανάλυση του γονιδίου RET.

Πριν από οποιαδήποτε επέμβαση πρέπει να αποκλειστεί φαιοχρωμοκύττωμα, ένας όγκος των επινεφριδίων που μπορεί να συνυπάρχει στα κληρονομικά σύνδρομα. Αν υπάρχει, αντιμετωπίζεται πρώτα, γιατί η χειρουργική πίεση σε ακατάλληλο χρόνο μπορεί να προκαλέσει επικίνδυνη αύξηση της πίεσης. Ο έλεγχος περιλαμβάνει μέτρηση κατεχολαμινών και απεικόνιση.

Ο προεγχειρητικός υπέρηχος τραχήλου χαρτογραφεί τους λεμφαδένες. Σε εκτεταμένη νόσο μπορεί να ζητηθεί αξονική τομογραφία τραχήλου, θώρακα και άνω κοιλίας, ώστε να εκτιμηθούν απομακρυσμένες μεταστάσεις.

Η επέμβαση

Η βασική επέμβαση είναι η ολική θυρεοειδεκτομή με καθαρισμό του κεντρικού διαμερίσματος του τραχήλου. Το μυελοειδές καρκίνωμα είναι συχνά πολυεστιακό και αμφοτερόπλευρο, γι’ αυτό δεν αρκεί η αφαίρεση ενός λοβού. Ο κεντρικός καθαρισμός γίνεται ακόμη και όταν οι λεμφαδένες δεν φαίνονται ύποπτοι, γιατί η μικροσκοπική νόσος είναι συχνή.

Ο καθαρισμός του πλάγιου διαμερίσματος αποφασίζεται με βάση την απεικόνιση και τα επίπεδα καλσιτονίνης. Όταν υπάρχουν επιβεβαιωμένες μεταστάσεις, γίνεται θεραπευτικός καθαρισμός. Σε ασθενείς με κληρονομικό σύνδρομο, η επέμβαση μπορεί να είναι προληπτική και ο χρόνος της εξαρτάται από τη συγκεκριμένη μετάλλαξη.

Παρακολούθηση και προοπτική

Μετά την επέμβαση παρακολουθούνται η καλσιτονίνη και το καρκινοεμβρυϊκό αντιγόνο, μαζί με υπέρηχο τραχήλου. Σταθερές, χαμηλές τιμές είναι καθησυχαστικές. Αύξηση των δεικτών μπορεί να σημαίνει υπολειπόμενη ή υποτροπιάζουσα νόσο και οδηγεί σε επανεκτίμηση.

Το μυελοειδές καρκίνωμα είναι πιο επιθετικό από τον θηλώδη καρκίνο, αλλά η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή έκταση της πρώτης επέμβασης αλλάζουν σημαντικά την πορεία. Σε προχωρημένη νόσο υπάρχουν στοχευμένες θεραπείες που ελέγχουν την εξέλιξη. Η γενετική συμβουλευτική και ο έλεγχος των συγγενών πρώτου βαθμού είναι μέρος της φροντίδας.

Συχνές ερωτήσεις

Χρειάζεται ραδιενεργό ιώδιο;

Όχι για το μυελοειδές καρκίνωμα αυτό καθαυτό. Τα κύτταρα C δεν συγκεντρώνουν ιώδιο, γι’ αυτό το ραδιενεργό ιώδιο δεν είναι αποτελεσματικό στη νόσο αυτή. Υπάρχουν όμως δύο εξαιρέσεις. Πρώτον, όταν στον ίδιο θυρεοειδή συνυπάρχει και διαφοροποιημένος καρκίνος — θηλώδης ή θυλακιώδης — το ραδιενεργό ιώδιο μπορεί να χορηγηθεί για εκείνη τη συνιστώσα, με τα κριτήρια που ισχύουν για τους διαφοροποιημένους καρκίνους. Δεύτερον, έχουν αναφερθεί σπάνιες περιπτώσεις όπου το ραδιενεργό ιώδιο φάνηκε να επηρεάζει ενδοθυρεοειδική νόσο, αλλά τα δεδομένα είναι περιορισμένα και η πρακτική αυτή δεν αποτελεί καθιερωμένη ένδειξη.

Πρέπει να ελεγχθούν τα παιδιά μου;

Αν βρεθεί κληρονομική μετάλλαξη, ναι. Ο έλεγχος των συγγενών πρώτου βαθμού επιτρέπει έγκαιρη παρακολούθηση ή προληπτική επέμβαση όπου χρειάζεται.

Οι παραπάνω πληροφορίες είναι γενικές. Η διάγνωση και η έκταση της επέμβασης αποφασίζονται μόνο μετά από εξέταση και αξιολόγηση των εξετάσεων.

Ραντεβού: 697 220 0279

Ιατρική ενημέρωση

Το άρθρο υπογράφει ο , Γενικός Χειρουργός – Χειρουργός Ενδοκρινών Αδένων και Λαπαροσκοπικής Χειρουργικής, με δραστηριότητα στο Νοσοκομείο Υγεία, στο Μητέρα και στη Βιοκλινική. Επικοινωνία & ραντεβού →